Favoriet: Bagan

Je kunt niet om Bagan heen tijdens je reis naar Myanmar. Collega Arjo was onder de indruk en zou graag teruggaan om op zijn gemak over de uitgestrekte vlakte te fietsen.

Ontbijt in de open lucht

Het ontbijtbuffet in het hotel van Mandalay opent pas om halfzeven, dus rijd ik kort na zessen binnen tien minuten naar de oevers van de rivier. Je moet een half uur voor vertrek van de ferry – zeven uur – inchecken. Vanwege het laagseizoen vaar ik met een andere boot dan oorspronkelijk geboekt: het geringe aantal passagiers wordt op het laatste moment samengevoegd op één boot.

Het betreft een ranke ferry. Benedendeks is het opgesplitst in twee delen: een ruimte met stoelen in rijen en een ruimte met skai lederen zithoekjes. Beneden zijn ook twee toiletten en een barretje. Op het overdekte bovendek staan twee rijen rieten stoelen. Het is er nog wat fris. Kort na vertrek krijgen we ontbijt geserveerd: een doosje met een banaan, een gekookt ei, een croissant, een zoet deegdingetje en een uur lang koffie en thee vrij af te halen bij de bar en geserveerd in een porseleinen kopje.

Glijden over het water

Het water in de rivier staat laag, maar desondanks oogt hij breed. Aan weerszijden vlak land met hier en daar een dorp of gehucht met zijn eigen glimmende pagode. We passeren grote, oude en knetterende schepen met zware vracht: kolen, hout, containers. Ook kleinere scheepjes en ranke kano's met vissers komen voorbij. 

Rond halftwaalf volgt de warme lunch: witte rijst met een op westerse smaak afgestemde kip-groente curry. Een flesje Cola kost K 1.000, water K 500. Er staat bij de bar ook een tank waaruit je gratis water kunt tappen. Rond halfdrie komen de vriendelijke medewerkers opnieuw langs met koffie en thee, ditmaal met lekker warme wentelteefjes.

Precies op tijd komen we aan in Bagan. Op de aarden oever word ik opgewacht door Mrs Nini en chauffeur Mr Minku. Ze brengen me, na eerst een paar hotels te hebben bezocht, naar mijn hotel (foto). Het imposante Amazing Bagan ligt naast de golfbaan en straalt rust en elegantie uit.

Een strak plan

Aan boord van het schip heb ik een lijst gemaakt van alle plekken die ik wil bezoeken. Deze is gebaseerd op het overzicht van de reisgids; gebouwen uit de vroege, midden en late periode. Ook heb ik een indeling gemaakt op soort: tempels, pagodes en stenen versies van gebouwen die oorspronkelijk van hout werden gemaakt. Ik heb ze gerangschikt van noord naar zuid (Nyaung U naar New Bagan), plus enkele die uit de route liggen.

Bagan is terecht het hoogtepunt van elke reis naar Myanmar. Verspreid over zo’n veertig vierkante kilometer vind je meer dan tweeduizend pagodes en tempels, gebouwd tijdens het eerste grote Birmese rijk (11e – 13e eeuw). Ik heb tijdens deze studiereis één dag de tijd voor het bezoeken van een zevental hotels en het verkennen van de mooiste archeologische plekjes. Dus na een goede nacht in het hotel ga ik vroeg op pad.

Pagodes en tempels

De centraal gelegen, gouden Schwezigon uit 1059 is de oudste pagode van Bagan en het voorbeeld voor wat volgen zou (foto boven). Je zult deze vorm dus telkens weer op de vlakte tegenkomen. Uit dezelfde periode stamt de Manuha tempel. De drie grote boeddha’s binnenin zitten te krap in hun kamers: dit zou een verwijzing zijn naar de armzalige omstandigheden van de gevangen genomen Mon-koning Manahu, nadat zijn rijk was veroverd. Aan de achterkant van de tempel vind je de grootste liggende boeddha van Bagan.

In alles is de grote en populaire Ananda tempel (1091) indrukwekkend (foto hiernaast). De buitenkant wordt gesierd met prachtige beelden, fijn stucwerk en fraaie, decoratieve tegels, binnenin vind je een stelsel van dubbele gangen met 1424 met boeddha’s gevulde bloedrood-gouden nissen. Op de vier hoeken kun je tienmeterhoge, staande boeddha’s achter immense teakhouten poorten bewonderen. De hoofdingang van het complex lijkt wel een soek, met al die drukbezochte kraampjes.

Geschriften en nats

De hele dag hop ik van tempel naar pagode. Naast deze bijzondere monumenten interesseren mij ook de minder sensationele, niet-religieuze gebouwen. Zo is de Upali Thein een voorbeeld van een gebouw dat normaal uit hout zou zijn opgetrokken. De vorm van deze naar een dertiende-eeuwse monnik genoemde inwijdingshal wijkt sterk af van de andere gebouwen die je in Bagan zult zien.

In de Pitaka Taik (1058) werden de Boeddhistische geschriften bewaard die Koning Anawratha liet opstellen nadat hij het zuidelijk rijk van de Mon had veroverd en het Eerste Birmese rijk stichtte. Opmerkelijk aan dit gebouw zijn de vierkante vormen, de massieve stenen vensters en het rijkversierde dak.

In de twee nissen aan weerszijden van de oude stadspoort Sarabha (foto) staan de beelden van gouden gezicht prinses en haar broer, meneer de knappe, twee populaire nats die op Mount Popa wonen. Het verhaal gaat dat een boze koning gouden gezicht prinses trouwde om meneer de knappe, zijn rivaal, uit zijn schuilplaats te lokken. Het leek te werken: meneer de knappe werd gevangen genomen en op de brandstapel gegooid. Maar gouden gezicht prinses liet het er niet bij zitten en sprong bij haar broer in het vuur.

Per fiets over de vlakte

Onderweg stoppen we ook even bij de Kaymika groep, een verzameling anonieme pagodes waarvan er honderden zijn. Er staat een scheve of 'leunende' tussen. Er is op deze plek geen andere toerist te zien. Naast een van de pagodes zie ik het rieten huisje staan van een gezin dat er woont (foto). Dat maakt Bagan ook wel bijzonder: het leven gaat tussen de archeologische schatten gewoon door.

Vanwege mijn strakke schema bezoek ik de tempels en hotels binnen één dag met de auto. Liever zou ik twee dagen voor Bagan hebben uitgetrokken. Ik zou dan per fiets over de vlakte rijden en de tempels en pagodes op mijn dooie gemak bekijken. Onderweg zou ik tijdens de lunch in River Front restaurant genieten van het weidse uitzicht over de rivier en ’s avonds ergens op de vlakte neerstrijken voor een mooie zonsdondergang.

Hoe kom je er?

Bagan is per (nacht)bus te bereiken vanuit Yangon, Mandalay, Kalaw en het Inlemeer. We raden je natuurlijk de ontspannen boottocht tussen Mandalay en Bagan aan. Er gaan ook vluchten vanuit Yangon en Heho.

YourWay2GO brengt je naar Bagan in alle rondreizen. Kijk hier welke het beste bij je past.

Onze rondreizen kun je naar wens aanpassen door op het aantal dagen, de hotels en excursies te klikken.