Cultuur in Japan

Japan heeft een rijke en diverse cultuur. Van manga en anime tot thee ceremonies en sake.

Manga en anime, wat is het verschil?

Manga (漫画) is een Japans stripverhaal, gekenmerkt door figuurtjes met grote ogen en expressieve gezichten. Wanneer het in een tekenfilmvorm voorkomt, wordt het anime genoemd (アニメ). In Japan wordt echter beide vormen vaak manga genoemd, en wordt de tekenfilm variant daarom ook wel manga-anime genoemd.

 

De striptekenaars die manga maken worden mangaka genoemd en zijn in Japan net zo populair als popidolen in het Westen. De naam manga komt van het in 1814 uitgegeven boek Hokusai Manga van houtsnedekunstenaar Katsushika Hokusai. Hij gebruikte “onbeheerste of willekeurige kwaststreken”, wat manga betekent. De eerst bekende anime, geanimeerde manga, stamt uit 1907 en duurde maar 3 seconden. De vorm van anime zoals we dat nu kennen is ontstaan in de jaren 1960. Japanse filmmakers experimenteerden met animatietechnieken, geïnspireerd op de tekenfilms van Walt Disney. Bekende anime series die in Nederland en België op tv te zien zijn, zijn Pokémon, Hello Kitty en Dragonball Z.

 

Grote fans van manga en anime die zich verkleden als hun favoriete manga/anime figuur worden cosplayers genoemd. Cosplay is een samensmelting van costume (kostuum) en play wat verkleden betekent. In de wijk Harajuku in Tokyo zijn veel winkels te vinden die cosplay kostuums verkopen en de kans is aanwezig dat je daar jongeren op straat ziet lopen, verkleed in cosplay. Foto’s maken zonder toestemming wordt echter niet gewaardeerd. Voor de jongeren is het vaak een ontsnapping aan het strakke, formele leven in de Japanse samenleving

Kabuki

Kabuki is een kunstvorm van de stadslui, ontstaan in het begin van de 17de eeuw in de Edoperiode (1603 – 1868) als protest tegen de regelzucht van de Shugun, een Japanse opperbevelhebber. De stukken die gespeeld werden gingen vaak over morele conflicten en de liefde tussen man en vrouw. De acteurs en actrices speelden vaak in weinig verhullende kleding en nergens anders dan in de theaters waar kabuki werd opgevoerd ontmoetten verschillende sociale klassen elkaar.

 

Dit stond de shugun niet aan, en in 1629 verbood hij vrouwen om op te treden in het theater, waardoor mannen de rollen van de vrouw overnamen. Dat is tot op de dag van vandaag niet anders. Acteurs die de vrouwenrol op zich nemen worden oyama genoemd. De thema’s die in kabuki voorbijkomen gaan tegenwoordig niet alleen maar over de liefde, ook mythes, legendes en heldenverhalen worden nagespeeld. Kabuki is in Japan de meest populaire stijl in traditioneel drama toneel. Bekende kabuki acteurs werken vaak ook als acteurs op tv.

Japanse thee ceremonie

Theeceremonies in Japan is een ware kunstvorm. Het drinken van de thee gebeurt in stilte en in rust en is onderdeel van het zenboeddhisme. Tijdens pelgrimstochten van rondreizende boeddhistische monniken werd thee uit China meegenomen naar Japan. De boeddhistische monnik Jukō (1422-1502) was de eerste die een aantal regels voor de theeceremonie opstelde.


Zo is thee die gedronken wordt altijd groene thee in traditionele poedervorm. Het moeten verse, nog groene theebladeren zijn die gedroogd, geroosterd en tenslotte vermalen worden. De thee wordt afgemeten met een chashaku, een kleine houder van keramiek aan een houten steel, waarna er kokend water uit een metalen ketel met een speciale lepel, de hishaku over de thee wordt gegoten. De theeceremonie vindt traditioneel gezien altijd plaats in een Japans theehuis of tempel dat volgens de feng shui regels is ingericht. Het bijwonen van een traditionele theeceremonie is een must wanneer je in Japan bent.

Sake

Sake (酒) betekent in het Japans ‘alcohol’. De oorsprong van Sake is niet helemaal duidelijk maar wel is bekend dat het al eeuwenlang geproduceerd wordt in Japan. Al in 300 v. Chr. werd rijst vanuit Korea en China naar Japan verscheept en is het proces van het brouwen van sake ontstaan. In die tijd werden rijst en noten tot pulp gekauwd en vervolgens in een pot gespuugd. Het speeksel zetten het zetmeel om in suiker. Vervolgens werd er gekookte graan aan toe gevoegd en door het te laten fermenteren ontstond er de eerste vorm van sake. Het alcoholpercentage was in die tijd niet hoog. Pas rond 1600 ontstond de vorm van sake brouwen zoals dat vandaag de dag nog wordt gedaan.

 

Het brouwen van sake werd als kunstvorm beschouwd en in 1904 werd er zelfs een heus onderzoeksinstituut voor sake gebouwd. In 1907 ontstonden hier de eerste sake proeverij. Door de komst van bier, wat qua brouwproces op dat van sake lijkt, verloor de sake zijn populariteit. Het is bewezen dat de aminozuursamenstelling in sake de hersenen en het immuunsysteem stimuleert en het risico op kanker verminderd. Ook verbeterd het de doorbloeding en helpt het bij het oplossen van bloedstolsels. Ook hartinfarcten en geheugenverlies wordt verminderd door het drinken van sake. Proost!